Monday, December 5
Shadow

Features

JM: these are the most stressful for us [student] organizations, pero ang fulfilling

JM: these are the most stressful for us [student] organizations, pero ang fulfilling

Faces of Dapitan, Features
Photo by RAYMOND VINCE MANALOTO/THE FLAME What makes Agape Memorable? "We get to see the faces na sa online lang natin nakikita. I mean--Agape, Paskuhan, kung iisipin natin, these are the most stressful for us [student] organizations, pero ang fulfilling niya makita, na ‘yung mga students kumakain sabay-sabay, nagpi-picture. It’s so, parang, defines our Thomasian identity."  Who is your dream Agape date? "Wala." This Christmas season, what do you think are the measures that UST made to make these festivities more virus-friendly? "The ThoMedss app. 'yung mga guards sa gate, very strict pa sila ‘don. Like nagca-cause siya ng traffic but ‘yung idea na like ineensure nila ng lahat ng pumapasok is well registered sa ThoMedss, one good movement na siya ng UST." If you can...
Earist Volunteers: After [three] years nagkaron ng ganitong event.

Earist Volunteers: After [three] years nagkaron ng ganitong event.

Faces of Dapitan, Features
Photo by RAYMOND VINCE MANALOTO/THE FLAME So first time niyo ba mag-Agape? "Yes po" Ano po yung naramdaman niyo noong binigay sa inyo ‘yung trabaho na ‘to? “Siyempre masaya. Ano after [three] years nagkaron ng ganitong event.” Ano po ang pinaka-exciting sa inyo ngayong Agape? “Siyempre ang privilege po na makatulong sa staff sa pagbigay ng food sa mga students. ‘Yun po ang setting part para sa akin.” Kng meron kayong mapipiling Agape date, sino? “Boyfriend [ko] po” “Wala po eh, single po [ako].” “Wala rin po.” - Irish Cao, Cristina Bala Miguel Peralta, Earist Volunteers Interview by LILA F. MORTEL Transcribed by GIANNAH OCHOA
From Babaylan to Babae Lang: The disempowerment of Filipino women through propaganda

From Babaylan to Babae Lang: The disempowerment of Filipino women through propaganda

Features
Art by Marie Alexa B. Natividad / THE FLAME WITH UNFALTERING courage, the Filipino woman perseveres daily. She works, she feeds, and she heals. Her contribution to society holds half the sky in restless adoration, despite actions invalidating her effort.  In these dated ideals come images of the “ideal” Filipina—stereotyped as modest, saintly, and submissive—a Maria Clara.  However, before conjured colonial images of the Filipina were the Babaylans: women and feminine-presenting men who served as shamans and spiritual healers to native Filipinos.  Due to colonial influences among early Filipinos, the Babaylans became targets of malicious propaganda by Spanish missionaries who aimed to convert the local religions to Christianity. From being esteemed spiritual women, the Babaylan...
Lenlen:  [‘Pag] Sama-sama kaming pamilya. ‘Yun ang gusto ko kahit mahirap [ang] buhay.

Lenlen:  [‘Pag] Sama-sama kaming pamilya. ‘Yun ang gusto ko kahit mahirap [ang] buhay.

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG / THE FLAME Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Hindi pa. Kulang pa dahil marami ‘din ang pinapasahuran, tapos tumaas ang mga bilihin. Tapos [ang] mga anak ko pa [ay] nag-aaral. Ayun, paikot lang din ‘yung pera.” Paano niyo tinutustusan ang mga pangangailangan ninyo? “Nagbibigay ako ng promissory note sa school. Pumapayag naman ‘yung school na may installment at promissory note. Ano po ang pinakamahirap na aspeto ng trabaho ninyo? “‘Yung mga ‘di ko mabili na kailangan ng anak ko, tapos ‘di ko kaagad maibigay.” Ano naman po ang pinakamasaya?  “[‘Pag] Sama-sama kaming pamilya. ‘Yun ang gusto ko kahit mahirap [ang] buhay.”          - Lenlen, Store owner  ...
Marivic: “Naghahanap nalang ng paraan.”

Marivic: “Naghahanap nalang ng paraan.”

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG/ THE FLAME Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Okay naman, depende kasi sa araw. May matumal, ‘pag hindi naubos ang manok. ‘Di kagaya [kapag] naubos talaga. Solve lahat ‘pag naubos lahat ng paninda namin.” Gaano po kadalas yung mga araw na matumal? “[Mas madalas] yung matumal. Bilang lang ‘yung araw na mabili [...] kasi sa sobrang mahal ngayon ng manok. Hindi kagaya noon na ang manok [ay] mura, ngayon sobrang taas [ng presyo] kaya matumal.” Paano niyo tinutustusan ang mga pangangailangan ninyo? “Naghahanap nalang ng paraan. Kung kulang sa pambayad, pwede naman kausapin ‘yung may-ari ng [supply ng] manok.” Sa tingin niyo, anong mga pagbabago ang dapat mangyari para mabawasan...
Ramon: “Minsan kulang, minsan sumosobra ‘din. Tama lang.”

Ramon: “Minsan kulang, minsan sumosobra ‘din. Tama lang.”

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG/THE FLAME Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Minsan kulang, minsan sumosobra ‘din. Tama lang.” Paano niyo tinutustusan ang mga pangangailangan ninyo pag kulang ang kita? “Halimbawa, yung mga hulugan, hindi muna huhulugan. [‘Yung kinikita para] sa pagkain muna at mga mas kailangan.”           - Ramon, 48   INTERVIEW BY VERSY MENDOZA    
Joel: Masaya kapag ang suki mo nandyan lagi

Joel: Masaya kapag ang suki mo nandyan lagi

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG / THE FLAME   Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Kulang.” Bakit po kulang? “Kasi matumal [ang benta], at ‘saka mahal ‘yung baboy ngayon.” Paano niyo tinutustusan ang mga pangangailangan ninyo? “Wala lang. Lumilipas lang yung araw-araw– ‘di okay lang naman ‘yung kita. Natutustusan naman. Nag-aaral na ng college ‘yung mga anak ko,” Sa tingin niyo, anong mga pagbabago ang dapat mangyari para mabawasan ang taas ng bilihin at matulungan tayo? “‘Pag kinukulang tayo ng mga karne, sa ibang bansa galing ‘yung iba. Katulad niyan, frozen meat ‘yan, sa ibang bansa galing ‘yan.” “‘Di kayang supplyan ng Pilipinas ‘yung mga ganyan. ‘Yun dapat ang [magbago] dito sa’tin. Ang ...
Roy: Halos lahat kami dito magkakamag-anak [sa palengke].

Roy: Halos lahat kami dito magkakamag-anak [sa palengke].

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG /THE FLAME Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Sapat naman. Sobra pa.” Baki po sobra pa? “[...] sa lifestyle na ‘rin. Matipid lang. ‘Di pwedeng magastos.” Ano po ang pinakamasayang parte ng trabaho niyo? “Halos lahat kami dito magkakamag-anak. Siyempre hindi nawawala yung mga asaran. Lahat kasi kami magkakakilala [kaya may] biruan, ganyan. Pampawala ng antok. Lahat dito kasi pamilya.”            - Roy, 25   INTERVIEW BY LILA MORTEL  
Roldan: “Kulang pa .”

Roldan: “Kulang pa .”

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG/ THE FLAME Sapat ba ang kinikita niyo sa isang araw para matugunan ang inyong pang araw araw na pangangailangan? “Kulang pa .” Gaano po kakulang yung kinikita niyo? “Kaunti lang naman. Hindi mo nabibili yung lahat ng gusto mo, mga pangagailangan lang talaga.” Kung hindi, paano niyo tinutustusan ang mga pangangailangan ninyo? “Bina-budget nalang po kung ano lang yung mga kailangan.” Sa tingin niyo, anong mga pagbabago ang dapat mangyari para mabawasan ang taas ng bilihin at matulungan tayo? “Bawasan ang tax o kaya tanggalin nalang para bumaba [ang bilihin] kasi sa gobyerno rin naman mapupunta ‘yun. Eh ‘di ibigay na lang sa tao.”       - Roldan, 40   INTERVIEW BY LILA MORTEL  
Rochelle: Mas maganda ‘kung pantay-pantay ‘yung lahat ng mga bilihin

Rochelle: Mas maganda ‘kung pantay-pantay ‘yung lahat ng mga bilihin

Faces of Dapitan, Features
PHOTO BY GHERMALYNE CARANDANG / THE FLAME Sa tingin niyo, anong mga pagbabago ang dapat mangyari para mabawasan ang taas ng bilihin at matulungan tayo? “Kailangan bumaba ‘yung presyo ng paninda. Mas maganda ‘kung pantay-pantay ‘yung lahat ng mga bilihin kasi may time na mabili at may time na hindi.”       - Rochelle, 20   INTERVIEW BY LILA MORTEL